دستورالعمل مواجهه شغلی با هپاتیت و HIV

هپاتیت B
  • خطر ابتلا به هپاتیت ناشی از مواجهه با سر سوزن آلوده با خون بیمار HBsAg مثبت حدود ۳۱-۲۲ % است.
  • خطر ابتلا به هپاتیت متعاقب مواجهه با سر سوزن آلوده به خون بیمار HBsAg مثبت ولی HBeAg منفی بین ۶-۱ % است.
  • بعد از مواجهه شغلی با بیمار HBsAg مثبت، اقدامات پیشگیرانه شامل دریافت ایمونوگلوبین (HBIG) و شروع واکسیناسیون ۹۵-۸۵ % موثر خواهد بود.
  • اگر فرد مورد مواجهه فقط واکسیناسیون را شروع کند یا فقط HBIG دریافت نماید حدود ۷۵-۷۰ % موثر می باشد.
  • در صورتی که فرد مورد مواجهه از وضعیت ابتلا یا ایمنی خود آگاهی نداشته باشد نمونه خون وی در اولین فرصت باید جهت انجام آزمایشات ضروری اخذ گردد بویژه در صورتی که فرد قبلا واکسینه نشده باشد یک دوز HBIG ظرف ۲۴ ساعت از مواجهه باید تجویز شود.نکته حایز اهمیت این که نمونه خون فرد برای تعیین تیتر آنتی بادی حتما باید پیش از دریافت HBIG اخذ گردد.
  • می توان واکسن و ایمونوگلوبین را همزمان تجویز کرد که در اینصورت می بایست در دو محل مختلف تزریق شود اما می توان پس از تجویز ایمونوگلوبین تا زمان دریافت نتیجه تعیین تیتر آنتی بادی فرد (تا یک هفته ) تجویز واکسن را به تعویق انداخت.
  • در صورتی که فرد مورد مواجهه قبلا واکسیناسیون کامل دریافت کرده اما از تیتر آنتی بادی خود اطلاعی ندارد باید تعیین تیترAntiHBs انجام گردد در صورتی که فرد تیتر مثبت داشته باشد اقدام بیشتری لازم نیست اما در صورت منفی بودن تیتر آنتی بادی ، واکسن و ایمونوگلوبین باید تجویز گردد.

هپاتیت C
  • خطر انتقال هپاتیت C از راه مواجهه شغلی با ابزار تیز آلوده حدود۸۱/۳ % می باشد.
  • HCV به ندرت از راه مواجهه مخاطی با خون منتقل می شود.هیچ فراورده موثری به منظور پیشگیری پس از مواجهه شغلی با HCVقابل توصیه نمی باشد.
  • مطالعات مختلف نشان داده است که درمان بیماران مبتلا به عفونت حاد HCV با اینترفرون در ۹۰ %می تواند منجر به پاکسازی HCV از خون گردد.
  • توصیه می شود فرد مورد مواجهه با خون آلوده ۶-۴ ماه بعد، آزمایش AntiHCV انجام دهد. در صورت مثبت شدن آزمایش، بررسی های تکمیلی الزامی است.

HIV
  • خطر ابتلا بهHIV از طریق پوستی پس از مواجهه شغلی حدود ۳/۰ % می باشد.اگر مواجهه از طریق مخاط فرد با خون آلوده باشد، احتمال ابتلا ۹۰/۰ % است.
  • مطالعات نشان داده اند که تجویز پیشگیرانه زیدوودین پس از مواجهه به مدت ۴ هفته با کاهشی حدود ۸۱ % در احتمال انتقال همراه می باشد.
  • شخص مورد مواجهه می بایست تا ۶ ماه پیگیری شود و باید از او خواسته شود تا هرگاه علائم و نشانه های حاد ابتلا به عفونت را مشاهده کرد بلافاصله گزارش کند.
  • نمونه خون مورد مواجهه بلافاصله پس از تماس و ۳ و ۶ ماه بعد به منظور بررسی AntiHIV می بایست مورد آزمایش قرار بگیرد خارج از این فواصل هرگاه علائم و نشانه های احتمالی ابتلا بروز کرد آزمایش باید انجام شود.
  • دستور العمل اقدامات توصیه شده پس از مواجهه بر حسب موارد و نوع تماس در همین وب سایت آمده است.
  • هنگامی که خون آلوده مورد تماس همزمان به هر دو ویروس HIV و HCV آلوده باشد آزمایش AntiHCV نیز به فواصل ۶ و ۱۲ هفته انجام شود.
پیشگیری پس از احتمال آلودگی به HBV

وقتی که منبع در دسترس است :

سابقه واکسیناسیون فرد مواجهه یافته مثبت عدم سابقه واکسیناسیون در فرد مواجهه یافته
پاسخ مثبت
(تیتر آنتی بادی مثبت)
عدم پاسخ
(تیتر آنتی بادی منفی)
پاسخ نامعلوم
(عدم تعیین تیتر آنتی بادی)
HBsAg منفی و AntiHBs منفی HBsAg مثبت یا AntiHBs مثبت
HBsAg
مثبت
هیچ اقدامی لازم نیست HBIG ظرف ۲۴ ساعت و تکرار پس از یکماه تصمیم گیری پس از تعیین تیتر AntiHBs مواجهه یافته HBIG ظرف ۲۴ ساعت و شروع واکسیناسیون هیچ اقدامی لازم نیست
HBsAg
منفی
هیچ اقدامی لازم نیست هیچ اقدامی لازم نیست هیچ اقدامی لازم نیست هیچ اقدامی لازم نیست
وضعیت آلودگی به HBV نامعلوم هیچ اقدامی لازم نیست تصمیم گیری پس از آگاهی از وضعیت آلودگی منبع تصمیم گیری پس از تعیین تیتر AntiHBs مواجهه یافته HBIG ظرف ۲۴ ساعت و شروع واکسناسیون/ یا تنها توصیه به واکسیناسیون، پس از آگاهی از وضعیت آلودگی منبع هیچ اقدامی لازم نیست

 

وقتی منبع در دسترس نیست :

 

سابقه واکسیناسیون فرد مواجهه یافته مثبت عدم سابقه واکسیناسیون در فرد مواجهه یافته
هیچ اقدامی لازم نیست HBIG ظرف ۲۴ ساعت و تکرار پس از یکماه تصمیم گیری پس از تعیین تیتر AntiHBs مواجهه یافته HBIG ظرف ۲۴ ساعت و شروع واکسیناسیون هیچ اقدامی لازم نیست

 

مداخله پیشگیرانه پس از آلودگی به HIV

 

وضعیت منبع مواجهه از لحاظ ابتلا به عفونت HIV
نوع مواجهه HIV مثبت کلاس ۱* HIV مثبت کلاس ۲ * آگاهی از آلودگی منبع نامعلوم یا غیر قابل دسترسی باشد HIV منفی
غیر شدید* پیشگیری با دو دارو پیشگیری با سه دارو عموما مداخله ای توصیه نمی شود مگر اینکه منبع مورد تماس قویا از لحاظ احتمال ابتلا پر خطر باشد که در این صورت پیشگیری دو داروئی توصیه می شود. # پیشگیری لازم نیست
شدید* پیشگیری با سه دارو پیشگیری با سه دارو عموما مداخله ای توصیه نمی شود مگر اینکه منبع مورد تماس قویا از لحاظ احتمال ابتلا پر خطر باشد که در این صورت پیشگیری دو داروئی توصیه می شود. # پیشگیری لازم نیست

 

*کلاس۱: عفونت بدون علامت-اطلاع از وضعیت ایمنی نسبتا خوب بیمار.

*کلاس۲: بیماری علامتدار، علائم عفونت حاد با ویروس، اطلاع از ایمنی ضعیف و مراحل پیشرفته بیماری .

*غیر شدید: خراش سطحی، تماس با سوزن توپر.

*شدید: زخم عمیق، تماس با ابزار خون آلود، سوزن های آنژیوکت.

# : در صورت شروع دارو، به محض اطلاع از منفی بودن آلودگی منبع، پروفیلاکسی بایستی متوقف گردد.